من اخباره الى غلس » و « فهرست كتب ارسطوطاليس و سيرته » مىباشد و از برگ 10 راست تا برگ 18 ر گويا از سدهء 9 يا 10 ه ( ديباچهء فلسفهء ارسطوطاليس از فارابى چاپ محسن مهدى 26 - 29 ) . كاليماخوس قيروانى كتابدار ژرف‌نگر سدهء سوم و نخستين فهرست‌نگار اسكندريه در فهرست ياپيناكس « 120 » شگفت‌انگيز خود سرگذشت عقلانى گذشتگان از سرايندگان و فيلسوفان و تاريخ‌نويسان و سخنوران و دستور زبان‌نويسان و پزشكان گذارده و آن در صد و بيست دفتر است و از آن هم زندگى و هم نگارش آنان بدست ميآيد و هم در آن به درستى استناد نگارشها به پردازندگان آنها نگاه مىشود . بخشى از آن دربارهء فيلسوفان است . او استاد هرميپوس اسمورنايى پردازندهء سرگذشتها ( بيوئى ) است . فر . لئو در سرگذشت‌نامه‌هاى يونانى و رومى از ساخت فهرست آنها « 121 » و برون « 122 » در تاريخ تاريخ فلسفه ( ص 22 و 23 ) و پفايفر « 123 » در تاريخ مدرسى كلاسيك ( ص 127 - 132 ) از اين فهرست سخن داشته‌اند . گويا كهن‌ترين فهرست ما از عبدان باطنى قرمطى ستاره‌شناس كه گويا بيشترش در سفينهء خواجه طوسى مانده است ( فهرست ابن نديم چاپ فلوگل 189 - سزگين 7 : 173 ) و جابر و رازى باشد . تاريخ الكتب ابو الحسن على ابن الكوفى ( 254 - 348 ) ( سزگين 1 : 384 ، عربى 1 : 621 ) را هم نبايد از ياد برد كه همانند آن همان الفهرست ابن نديم است كه تاريخ هم هست . در ديباچه‌هاى مجلد 3 و 4 و 7 فهرست دانشگاه من از چندين فهرست ديگر دانشمندان ياد كرده‌ام . گذشته از فهرست‌واره‌هاى گنجينه‌هاى پادشاهان ساسانى به پهلوى و بيت الحكمة مامونى به عربى ( جاويدان خرد 20 ) كه در تاريخها

--> ( 120 ) - Pinakes ( 121 ) - Fr . Leo : Grichisch - Romische Biographi nach ihrer Bibliographien Form ( 122 ) - L . Braun ( 123 ) - R . Pfeiffer